Góc giải đáp: Uống thực phẩm chức năng có hại thận không?

Thực phẩm chức năng có thể bổ sung một số dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, nhưng sử dụng không đúng cách hoặc quá liều có thể gây ra tác dụng không mong muốn. Vậy uống thực phẩm chức năng có hại thận không, đặc biệt khi sử dụng nhiều loại cùng lúc? Cùng Nhà thuốc Minh Thi 2 tìm hiểu những trường hợp cần lưu ý và cách sử dụng an toàn.

Uống thực phẩm chức năng có hại thận không?

Có thể. Thực phẩm chức năng không mặc nhiên gây hại cho thận, nhưng việc sử dụng quá liều, kéo dài, kết hợp nhiều sản phẩm hoặc bổ sung không phù hợp với tình trạng sức khỏe có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận.

Đặc biệt, một số sản phẩm chứa vitamin và khoáng chất như vitamin D, canxi, vitamin C, sắt, kali hoặc magie cần được sử dụng đúng liều. Khi bổ sung quá mức, một số dưỡng chất có thể tích lũy hoặc làm thay đổi cân bằng khoáng chất trong cơ thể, từ đó gây bất lợi cho thận. Người đang mắc bệnh thận càng cần thận trọng khi sử dụng.

Ngoài liều lượng, nguy cơ cũng có thể tăng khi uống nhiều loại thực phẩm chức năng cùng lúc và không kiểm tra thành phần. Việc này dễ dẫn đến trùng lặp dưỡng chất, chẳng hạn cùng bổ sung vitamin D, canxi hoặc magie từ nhiều sản phẩm khác nhau.

Vì vậy, thực phẩm chức năng chỉ nên được sử dụng đúng liều hướng dẫn, đúng đối tượng và phù hợp với nhu cầu thực tế. Nếu đang mắc bệnh thận, đang dùng thuốc điều trị hoặc muốn kết hợp nhiều sản phẩm, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Những thành phần trong thực phẩm chức năng có thể ảnh hưởng đến thận

Không phải thành phần nào trong thực phẩm chức năng cũng gây hại cho thận. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến liều dùng, thời gian sử dụng và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Một số thành phần cần đặc biệt lưu ý khi bổ sung với liều cao hoặc trong thời gian dài gồm:

• Vitamin D: Dùng quá mức có thể làm tăng hấp thu canxi, dẫn đến tăng canxi trong máu và làm tăng nguy cơ hình thành sỏi hoặc tổn thương thận.
• Canxi: Bổ sung lượng lớn khi không có nhu cầu có thể làm tăng lượng canxi bài tiết qua nước tiểu, từ đó làm tăng nguy cơ sỏi thận ở một số người.
• Vitamin C: Sử dụng liều cao kéo dài có thể làm tăng lượng oxalate trong nước tiểu, đặc biệt cần thận trọng ở người từng bị sỏi thận.
• Kali: Người suy giảm chức năng thận có thể gặp khó khăn trong việc đào thải kali. Bổ sung không phù hợp có thể dẫn đến tăng kali máu.
• Magie: Người có chức năng thận suy giảm cần thận trọng khi bổ sung magie vì khả năng đào thải khoáng chất này có thể bị hạn chế.
• Sắt: Không nên tự ý bổ sung liều cao khi chưa xác định nhu cầu, bởi dư thừa sắt có thể gây độc và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.

Do đó, không nên đánh giá mức độ an toàn của thực phẩm chức năng chỉ dựa vào việc sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên hay là vitamin, khoáng chất. Quan trọng hơn là thành phần, hàm lượng, liều dùng và tình trạng sức khỏe của người sử dụng.

Ai cần thận trọng khi sử dụng thực phẩm chức năng?

Một số đối tượng có nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn cao hơn khi sử dụng thực phẩm chức năng, đặc biệt là các sản phẩm chứa vitamin, khoáng chất hoặc nhiều hoạt chất phối hợp. Cần thận trọng hơn nếu thuộc các nhóm sau:

• Người đang mắc bệnh thận hoặc suy giảm chức năng thận: Khả năng lọc và đào thải một số chất có thể bị ảnh hưởng, vì vậy không nên tự ý bổ sung vitamin, khoáng chất hoặc các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe.
• Người đang sử dụng thuốc điều trị: Một số thành phần trong thực phẩm chức năng có thể tương tác với thuốc hoặc làm thay đổi tác dụng của thuốc.
• Người sử dụng nhiều loại thực phẩm chức năng: Dùng đồng thời nhiều sản phẩm có thể dẫn đến trùng lặp thành phần và vô tình bổ sung quá mức.
• Người cao tuổi: Thường có nguy cơ suy giảm chức năng thận theo tuổi và có thể đang sử dụng nhiều loại thuốc, thực phẩm bổ sung cùng lúc.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em: Nhu cầu dinh dưỡng khác người trưởng thành, vì vậy cần lựa chọn sản phẩm và liều dùng phù hợp với từng độ tuổi, giai đoạn.

Nếu thuộc một trong các nhóm trên, nên kiểm tra thành phần và liều lượng trước khi dùng, đồng thời hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu chưa chắc sản phẩm có phù hợp hay không.

Cách sử dụng thực phẩm chức năng an toàn, hạn chế ảnh hưởng đến thận

Để giảm nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn, nên sử dụng thực phẩm chức năng đúng nhu cầu thay vì càng bổ sung nhiều càng tốt. Một số nguyên tắc cần lưu ý:

• Dùng đúng liều khuyến cáo: Không tự ý tăng liều hoặc uống bù gấp đôi khi quên liều.
• Không kết hợp quá nhiều sản phẩm: Kiểm tra thành phần để tránh bổ sung trùng lặp vitamin, khoáng chất hoặc hoạt chất.
• Chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên sản phẩm có thông tin đầy đủ về thành phần, nhà sản xuất, hướng dẫn sử dụng và được phân phối bởi đơn vị uy tín.
• Không sử dụng kéo dài tùy ý: Thời gian sử dụng nên dựa trên hướng dẫn của sản phẩm và nhu cầu thực tế. Không nên duy trì một sản phẩm trong thời gian dài nếu không còn cần thiết.
• Thận trọng khi đang dùng thuốc: Nếu đang điều trị bệnh, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi kết hợp thực phẩm chức năng với thuốc.
• Người có bệnh thận nên được tư vấn trước khi dùng: Đặc biệt với sản phẩm chứa vitamin D, canxi, kali, magie hoặc các khoáng chất khác.

Quan trọng nhất, thực phẩm chức năng chỉ có vai trò bổ sung và hỗ trợ sức khỏe, không thay thế chế độ ăn uống cân bằng hoặc thuốc điều trị.

Uống thực phẩm chức năng không phải lúc nào cũng gây hại cho thận, nhưng sử dụng quá liều, kết hợp nhiều sản phẩm hoặc dùng không phù hợp với tình trạng sức khỏe có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn. Vì vậy, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, dùng đúng hướng dẫn và tham khảo bác sĩ, dược sĩ nếu đang mắc bệnh hoặc sử dụng thuốc điều trị.